Fotoplastikon Warszawski prezentuje urządzenie do oglądania stereoskopowych fotografii, które działa w kamienicy Hoserów przy Alejach Jerozolimskich w Warszawie. Główny eksponat to zabytkowy fotoplastykon sprowadzony do stolicy po II wojnie światowej. Placówka funkcjonuje jako oddział Muzeum Powstania Warszawskiego.
Jaka jest historia fotoplastykonu?
Dokładna data powstania samego urządzenia nie jest znana. Do Warszawy fotoplastykon trafił w październiku 1946 roku; miał wtedy około pięćdziesięciu lat i wcześniej był używany we Lwowie i Krakowie. Ludwik Krempa odkupił urządzenie od Stefana Wicherskiego ze Lwowa i przywiózł je z Krakowa, gdzie funkcjonowało pod nazwą „Panorama”.
Fotoplastykon wystawiał początkowo stereoskopowe zdjęcia dla widzów ustawiających się w kolejce przy Alejach Jerozolimskich. Urządzenie przechodziło przez ręce kolejnych zarządców rodziny Krempów i Chudych. W 1987 roku zostało wpisane do rejestru zabytków ruchomych.
Jak rozwinęła się instytucja i jak stała się oddziałem muzeum?
Po śmierci właścicieli fotoplastykon był okresowo zamknięty; ponownie uruchomił go w 1992 roku wnuk wcześniejszego właściciela, Tomasz Chudy. Do 2008 roku placówka działała jako prywatne muzeum. W 2008 roku Tomasz Chudy wydzierżawił urządzenie Muzeum Powstania Warszawskiego, a w grudniu 2012 muzeum zakupiło fotoplastykon i otworzyło w kamienicy Hoserów swój oddział.
Jak wygląda urządzenie i ile osób może oglądać zdjęcia?
Fotoplastykon, który dziś stoi w siedzibie, początkowo miał 25 miejsc do oglądania. Obecne urządzenie dysponuje 24 miejscami widowni. Mechanizm napędzał silnik niemieckiej firmy Schorch.
Jak duża jest kolekcja zdjęć i jak odbywają się pokazy?
W 2016 roku kolekcja liczyła około 7 tysięcy zdjęć, z czego jedną trzecią stanowiły ujęcia Warszawy. Do 2024 roku zbiór przekroczył 10 tys. fotografii. Placówka wykorzystuje kolekcję do pokazów cyklicznych i tematycznych.
Standardowy pokaz w głównym urządzeniu obejmuje 48 fotografii i trwa 12 minut i 30 sekund. W sali obok działa drugie, przenośne urządzenie; na nim seria 8 zdjęć trwa 2 minuty.
Jaką działalność kulturalną prowadzi Fotoplastikon?
Fotoplastikon organizuje pokazy zdjęć oraz wydarzenia towarzyszące. W placówce odbywają się spotkania autorskie, wykłady, lekcje muzealne, kameralne koncerty oraz warsztaty fotograficzne. Takie działania wpisują instytucję w lokalne życie kulturalne Warszawy.
Czy Fotoplastikon pojawił się w filmie?
Fotoplastikon Warszawski i jego otoczenie posłużyły za miejsce realizacji kilku produkcji filmowych i telewizyjnych. Wśród tytułów wymieniono filmy "Warszawa" i "Przystań" oraz seriale "Polskie drogi" i "Czas honoru".
Drugi fotoplastykon przywożony niegdyś przez Stefana Wicherskiego trafił na Pragę i znajduje się w zbiorach Narodowego Muzeum Techniki, ale nie jest uruchamiany.
Informacje praktyczne
- Adres: Al. Jerozolimskie 51, 00-697 Warszawa — wyznacz trasę w Google Maps
- Godziny otwarcia: pn, śr–nd 10:00–18:00
- Telefon: +48226296078
- Strona internetowa: fotoplastikonwarszawski.pl
- Ocena w Mapach Google: 4,7 (1 318 opinii)
