Wtorek, 13 października Imieniny: Edward, Gerald, Teofil
Kontakt
Teraz Wtorek, 13 października 2026
Przewodnik

Muzeum Warszawy — historia i kolekcje

• Aleksandra Nowicka • 4 min czytania

Muzeum Warszawy
Fot. Adrian Grycuk · „Pomnik Syreny i strona Dekerta Rynek Starego Miasta w Warszawie 2020” · licencja CC BY-SA 3.0 pl · Wikimedia Commons Zmieniona wersja dostępna na tej samej licencji. · zdjęcie przeskalowane, kadr dopasowany do formatu strony.

Muzeum Warszawy gromadzi i pokazuje zbiory związane z dziejami stolicy. Siedziba mieści się w jedenastu połączonych kamienicach Starego Miasta — ośmiu od strony Dekerta i trzech przy ul. Nowomiejskiej.

Muzeum Warszawy to instytucja poświęcona historii miasta, zlokalizowana w zespole staromiejskich kamienic scalonych w jedną siedzibę. Budynki tworzą ciąg ośmiu kamienic po stronie Dekerta Rynku Starego Miasta oraz trzech kamienic przy ulicy Nowomiejskiej.

Historia muzeum

Placówka powstała w 1936 roku jako oddział Muzeum Narodowego pod nazwą Muzeum Dawnej Warszawy. Początkowo zajmowała trzy kamienice kupione przez magistrat na Rynku — Baryczkowską, Kleinpoldowską i Pod Murzynkiem. Od 1937 kustoszem był Antoni Wieczorkiewicz; w 1941 został aresztowany przez niemieckich okupantów i zmarł w 1942 w obozie Auschwitz-Birkenau.

Siedziba i znaczna część zbiorów uległy zniszczeniu w 1944 podczas Powstania Warszawskiego, a straty pogłębiły późniejsze kradzieże i wilgoć w piwnicach. Po wojnie miasto zdecydowało o reaktywacji muzeum, które w 1948 przyjęło nazwę Muzeum Historyczne m.st. Warszawy. Kamienice odbudowano między 1948 a 1954 rokiem. W 1947 inwentarz liczył 169 przedmiotów; muzeum otwarto ponownie 17 stycznia 1955, a pierwsza stała ekspozycja nosiła tytuł "Dzieje Warszawy od X wieku do czasów obecnych". W kwietniu 2014 placówka zmieniła nazwę na Muzeum Warszawy.

Co obejmują zbiory i działalność?

Zbiory muzeum obejmują m.in. archeologię, malarstwo, grafikę, ikonografię, rzeźbę, rzemiosło artystyczne, numizmatykę oraz rysunki architektoniczne. Łącznie zbiory liczą około 300 tys. eksponatów i są przechowywane także w magazynach w Pałacu Kultury i Nauki, w magazynach Muzeum Warszawskiej Pragi oraz w Pruszkowie. W zasobach znajdują się dwie unikatowe kolekcje kolorowych fotografii z okresu powstania warszawskiego autorstwa Ewy Faryaszewskiej i Gerharda Wiechmanna.

Muzeum ma bogaty dorobek wydawniczy — wydaje serię "Biblioteka Warszawska", uhonorowaną w 2010 Nagrodą Klio, oraz inne publikacje poświęcone zbiorom i historii miasta. Instytucja prowadzi lekcje i konkursy dla szkół, wykłady w Centrum Interpretacji Zabytku, projekcje filmowe, spacery tematyczne oraz konferencje naukowe. Placówka uczestniczy w wydarzeniach miejskich, takich jak Noc Muzeów, Piknik Naukowy Polskiego Radia i Centrum Nauki Kopernik, Festiwal Nauki i Uniwersytet III Wieku, a także współprodukuje filmy dokumentalne o stolicy.

Piwnice, wystawy i oddziały

W latach 2010–2012 przeprowadzono renowację piwnic pod ośmioma kamienicami po stronie Dekerta — prace objęły 1142 m² i podczas wykopalisk odsłonięto m.in. skarb 1211 monet wybitych między pierwszą połową XVII wieku a początkiem XVIII wieku; najmłodsze numizmaty to dwugrosze Augusta II z 1707 roku. Odkryto także studnię z drugiej połowy XVII wieku. Wyremontowane piwnice udostępniono zwiedzającym podczas Nocy Muzeów w maju 2012; obecnie są jednym z elementów Szlaku Kulturalnych Piwnic Starego Miasta.

W maju 2017 udostępniono zmodernizowaną siedzibę główną i nową wystawę główną "Rzeczy warszawskie", a w czerwcu 2018 udostępniono kompletną wystawę stałą, która składa się z 21 gabinetów tematycznych prezentujących 7352 obiekty. Muzeum Warszawy posiada 9 oddziałów; w sezonie letnim czynna jest stała wystawa w Barbakanie poświęcona Staremu Miastu i murom obronnym. W 2022 placówka wzbogaciła swój zakres działalności m.in. przez przejęcie Izby Pamięci przy Cmentarzu Powstańców Warszawy oraz wyposażenia pracowni Karola Tchorka przy ul. Smolnej 36.

Informacje praktyczne

Najczęstsze pytania

Ile obiektów znajduje się w zbiorach Muzeum Warszawy?
Zbiory muzeum liczą w przybliżeniu około 300 tys. eksponatów przechowywanych także w magazynach poza siedzibą główną.
Czym jest wystawa "Rzeczy warszawskie"?
"Rzeczy warszawskie" to stała wystawa główna zmodernizowanej siedziby; składa się z 21 gabinetów tematycznych i prezentuje 7352 obiekty. Jej udostępnienie miało miejsce etapami w 2017 i 2018 roku.
Ile oddziałów ma Muzeum Warszawy i czy są wystawy sezonowe?
Muzeum Warszawy ma 9 oddziałów. W sezonie letnim dostępna jest stała wystawa w Barbakanie poświęcona Staremu Miastu i murom obronnym Starej Warszawy.
Gdzie przechowywane są zbiory Muzeum Warszawy poza główną siedzibą?
Część kolekcji znajduje się w magazynach w Pałacu Kultury i Nauki, w magazynach Muzeum Warszawskiej Pragi oraz w magazynach w Pruszkowie.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Aleksandra Nowicka

Nazywam się Aleksandra Nowicka i w redakcji warszawiaki.com.pl odpowiadam za dział Przewodnik. Opisuję miejsca warte odwiedzenia w Warszawie i w okolicy — zabytki, muzea, szlaki, parki i punkty widokowe, razem z praktycznymi wskazówkami dla odwiedzających.

Czytaj również