Wtorek, 13 października Imieniny: Edward, Gerald, Teofil
Kontakt
Teraz Wtorek, 13 października 2026
Znani z miasta

Andrzej Ajnenkiel — historyk konstytucji i parlamentaryzmu

• Zbigniew Jabłoński • 3 min czytania

Andrzej Ajnenkiel

Andrzej Ajnenkiel (1931–2015) był polskim historykiem i profesorem nauk humanistycznych, znanym z badań nad historią najnowszą oraz historią państwa i prawa, ze szczególnym uwzględnieniem konstytucjonalizmu i parlamentaryzmu.

Podstawowe dane
Urodzenie21 lutego 1931, Warszawa
Zgon10 kwietnia 2015, Warszawa
Zawódhistoryk, profesor nauk humanistycznych
Specjalizacjahistoria najnowsza; historia państwa i prawa — konstytucjonalizm i parlamentaryzm
WykształcenieWydział Prawa, Uniwersytet Warszawski (1949–1954)
Główne stanowiskaprofesor Instytutu Historii PAN; dyrektor Wojskowego Instytutu Historycznego; dyrektor Wojskowego Biura Badań Historycznych; wykładowca Uczelni Łazarskiego
CzłonkostwaPZPR (1959–1981); prezes Polskiego Towarzystwa Historycznego (1988–1991); prezes Towarzystwa Miłośników Historii w Warszawie (1987–1988)
OdznaczeniaKrzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (1999); Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
PochówekCmentarz Bródnowski, Warszawa (kwatera 64C-4-20/21)

Andrzej Ajnenkiel był polskim historykiem specjalizującym się w dziejach najnowszych oraz w historii państwa i prawa. Jego prace koncentrowały się na konstytucjonalizmie i parlamentaryzmie, a dorobek obejmuje ponad czterysta pozycji naukowych.

Życiorys i wykształcenie

Urodził się i zmarł w Warszawie. W lutym 1945 roku wstąpił do harcerstwa, a we wrześniu 1945 roku trafił do oddziału Narodowych Sił Zbrojnych w Podkowie Leśnej. W okresie studiów został aresztowany i poddany represjom z powodu działalności niepodległościowej powiązanej z tą organizacją.

W 1949 roku zdał maturę w Liceum im. Tadeusza Reytana w Warszawie, a następnie studiował na Wydziale Prawa Uniwersytetu Warszawskiego w latach 1949–1954. Po ukończeniu studiów pracował w Archiwum Akt Nowych w Warszawie, co zapoczątkowało jego związek z pracą archiwalną i badawczą.

Kariera naukowa i działalność publiczna

Od 1979 roku był profesorem w Instytucie Historii Polskiej Akademii Nauk w Warszawie, a w 1991 uzyskał tytuł profesora zwyczajnego. W latach 1987–1988 kierował Towarzystwem Miłośników Historii w Warszawie, a w latach 1988–1991 pełnił funkcję prezesa Polskiego Towarzystwa Historycznego.

W latach 1990–1993 uczestniczył jako ekspert prac Senatu RP i Prezydenta RP nad przygotowaniem Konstytucji RP. W 1990 roku należał do tzw. Komisji Michnika. W latach 1993–2001 kierował Wojskowym Instytutem Historycznym, a po transformacji stał na czele Wojskowego Biura Badań Historycznych do 31 października 2002. Był wykładowcą Uczelni Łazarskiego i prowadził tam Katedrę Historii Prawa.

Działalność organizacyjna i odznaczenia

W latach 1959–1981 był członkiem Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej i pełnił funkcję I sekretarza POP PZPR w Instytucie Historii PAN. Zasiadał w radach redakcyjnych takich periodyków i wydawnictw jak Polski Słownik Biograficzny, Przegląd Historyczno-Wojskowy, Przegląd Wschodni oraz Czasopismo Prawno-Historyczne.

W 1993 bezskutecznie ubiegał się o mandat senatora z ramienia BBWR w województwie stołecznym. Pełnił funkcję Kanclerza Kapituły Orderu Odrodzenia Polski od 21 czerwca 1993 roku do 2008 roku. Otrzymał Krzyż Kawalerski oraz Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski; ten drugi przyznano mu w 1999 roku.

Publikacje i dorobek naukowy

Jego dorobek obejmuje ponad 400 prac, w tym kilkanaście książek. Do ważniejszych pozycji należą: "Od rządów ludowych do przewrotu majowego. Zarys dziejów politycznych Polski 1918–1926" (1968), "Spór o model parlamentaryzmu polskiego do 1926 roku" (1972), "Parlamentaryzm II Rzeczypospolitej" (1975), "Polska po przewrocie majowym: Zarys dziejów politycznych Polski 1926–1939" (1977), tom drugi "Historia sejmu polskiego" (1989) oraz "Konstytucje Polski 1791–1997" (2001).

Życie prywatne i pochówek

Był synem Stefana i Janiny z domu Rogo; matka zmarła, gdy Andrzej miał trzy lata. Dwukrotnie się ożenił i był ojcem trojga dzieci. Został pochowany na cmentarzu Bródnowskim w Warszawie, w kwaterze 64C-4-20/21.

Najczęstsze pytania

Jakie były główne obszary badań Andrzeja Ajnenkiela?
Specjalizował się w historii najnowszej oraz w historii państwa i prawa, ze szczególnym naciskiem na konstytucjonalizm i parlamentaryzm.
Gdzie i kiedy studiował Andrzej Ajnenkiel?
Studiował na Wydziale Prawa Uniwersytetu Warszawskiego w latach 1949–1954.
Ile prac naukowych pozostawił po sobie Ajnenkiel?
W swoim dorobku miał ponad 400 prac, w tym kilkanaście książek.
Czy Andrzej Ajnenkiel uczestniczył w pracach nad Konstytucją RP?
Tak. W latach 1990–1993 był ekspertem Senatu RP i Prezydenta RP w pracach nad przygotowaniem Konstytucji RP.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Zbigniew Jabłoński

Nazywam się Zbigniew Jabłoński i w redakcji warszawiaki.com.pl odpowiadam za dział Znani z miasta. Piszę o ludziach związanych z Warszawą: sportowcach, artystach, naukowcach, przedsiębiorcach i społecznikach, których nazwiska zna okolica.

Czytaj również