| Dane podstawowe | |
|---|---|
| Imię i nazwisko | Antoni Zygmunt Aleksander Albertrandi |
| Inna forma nazwiska | Albertrandy |
| Data urodzenia | 1732 lub 1733 |
| Miejsce urodzenia | Warszawa |
| Data śmierci | 1795 |
| Miejsce śmierci | Nowe (Neuenburg) koło Świecia |
| Zawód / rola | malarz klasycystyczny, teoretyk malarstwa, poeta |
| Edukacja i związki zawodowe | |
| Nauka | uczeń Szymona Czechowicza; studia poza Polską |
| Praca | Malarz w Malarni Królewskiej; współpracownik Marcella Bacciarellego |
| Twórczość | |
| Główne publikacje | "Bieg teoretyczny malarstwa" (Warszawa 1787); "Wiersz o malarstwie. Pieśni V" (Warszawa 1790) |
| Rodzina i pochówek | |
| Małżeństwo | żona Marianna Kowalska |
| Dzieci | córka Franciszka (poślubiła Wojciecha Laskarysa) |
| Miejsce pochówku | kościół bernardynów w Nowem |
Antoni Albertrandi urodził się w pierwszej połowie XVIII wieku w Warszawie. Zyskał rozgłos jako malarz nadworny i autor rozważań teoretycznych o malarstwie; łączył praktykę artystyczną z działalnością literacką.
Życiorys i kariera przy dworze
Urodził się po roku 1730 w Warszawie jako syn Franciszka. Początkowo uczył się u Szymona Czechowicza, a następnie kontynuował studia malarskie poza granicami Polski. Po powrocie działał przy Malarni Królewskiej w Warszawie, gdzie był współpracownikiem Marcella Bacciarellego.
W 1776 otrzymał mianowanie nadwornego malarza królewskiego i w tym samym roku został nobilitowany wspólnie z bratem stryjecznym Janem Chrzcicielem Albertrandim. Przy Malarni udzielał także lekcji prywatnych, między innymi Józefie Amelii z Mniszchów Potockiej. Był autorem projektu założenia akademii sztuk pięknych w Warszawie.
Zakres prac malarskich i wykonane prace
W dorobku znajdowały się portrety oraz rysunki przeznaczone do sztychów i winiety do druków wydawanych przez oficynę M. Grölla. Tworzył też obrazy o tematyce religijnej i mitologicznej, między innymi przedstawienia św. Karola Boromeusza. Większość jego prac malarskich nie zachowała się do naszych czasów.
Publikacje teoretyczne i poetyckie
Napisał dzieło teoretyczno-krytyczne zatytułowane "Bieg teoretyczny malarstwa" wydane w Warszawie w 1787 roku. W 1790 opublikował "Wiersz o malarstwie. Pieśni V" — utwór liryczny, w którym przedstawił wierszowaną wersję metod tworzenia, obserwacji ciała ludzkiego i zasad rysowania. Do tego tekstu dołączono praktyczny wykład obejmujący osteologię, myologię i proporcje ciała ludzkiego oraz opis odmian twarzy w różnych namiętnościach, przeznaczony dla malarzy i snycerzy.
Korespondencja prowadzona przez Albertrandiego zachowała się w postaci rękopisów w Archiwum Głównym Akt Dawnych — w Archiwum H. Skimborowicza, teka XXII.
Życie prywatne i okoliczności śmierci
Poślubił Mariannę Kowalską. Mieli jedyną córkę Franciszkę, która wyszła za mąż za Wojciecha Laskarysa, syna Teodora Laskarysa, generała wojsk litewskich Rzeczypospolitej. Antoni Albertrandi zmarł w 1795 roku w Nowem (Neuenburg) koło Świecia i został pochowany w tamtejszym kościele bernardynów.
Istnieje jednak odmienne ujęcie biograficzne podane przez K. W. Wójcickiego, według którego Albertrandi dożył 70 lat i zmarł w Warszawie w okresie Księstwa Warszawskiego.
