Nowe obowiązki woda z kranu dotyczą właścicieli, zarządców budynków oraz przedsiębiorstw wodociągowych. Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków zaczęła obowiązywać 21 maja 2026, a rozporządzenie Ministra Zdrowia dotyczące jakości wody weszło w życie 24 czerwca 2026. Zmiany rozciągają nadzór nie tylko na sieć wodociągową, lecz także na instalacje wewnętrzne i punkty poboru w budynkach.
Jakie budynki obejmują nowe wymagania?
Przepisy nakładają obowiązek przeprowadzania ogólnej oceny ryzyka na właścicieli i zarządców budynków mieszkalnych. Dla tzw. obiektów priorytetowych wymogi są bardziej rygorystyczne. Do tej kategorii ustawodawca zalicza m.in. szpitale i placówki całodobowej opieki, hotele i motele, ośrodki wypoczynkowe i kempingi, domy rencistów, wybrane budynki użyteczności publicznej oraz niektóre placówki dla dzieci i kobiet w ciąży. W obiektach priorytetowych analiza ryzyka musi obejmować także wskazanie miejsc poboru próbek wymagających badań.
Jakie badania i działania przewidziano?
W obiektach priorytetowych ocena ryzyka obejmuje m.in. badanie ciepłej wody użytkowej w kierunku bakterii z rodzaju Legionella oraz oznaczanie stężenia ołowiu. Sanepid podkreśla zagrożenie związane z wytwarzaniem aerozolu wodnego i wskazuje środki ograniczające ryzyko — kontrolowanie temperatury, ograniczanie stagnacji wody, regularne płukanie instalacji oraz czyszczenie i dezynfekcja perlatorów i słuchawek prysznicowych. W analizie należy opisać schemat instalacji, sposób przygotowania ciepłej wody, temperatury w punktach pomiarowych oraz materiały mające kontakt z wodą.
Jakie są terminy zgłaszania i obowiązki dokumentacyjne?
Ustawodawca przewidział okres przejściowy. Pierwszą ocenę ryzyka dla obiektów priorytetowych należy przekazać właściwemu organowi Państwowej Inspekcji Sanitarnej do 30 czerwca 2028. Dla budynków mieszkalnych termin ten dotyczy przekazania określonych informacji o działaniach związanych z zarządzaniem ryzykiem Legionelli oraz o wymianie elementów zawierających ołów, jeśli taka wymiana jest technicznie i ekonomicznie wykonalna. Ocena ryzyka wymaga przeglądu i, jeśli konieczne, aktualizacji nie rzadziej niż raz na sześć lat.
Jakie sankcje przewidziano za niewykonanie obowiązków?
Za niewykonanie obowiązków ustawodawca przewidział administracyjne kary pieniężne. Organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej może nałożyć karę w wysokości od 100 do 10 000 zł za m.in. niewykonanie lub brak aktualizacji oceny ryzyka, niewykonanie wymaganych badań w kierunku Legionelli lub ołowiu oraz nieprzekazanie sprawozdań z badań. Przepisy wyraźnie rozróżniają zakres sankcji — najwyższe kary dotyczą właścicieli i zarządców obiektów priorytetowych oraz określonych obowiązków dokumentacyjnych.
Co zmienia się dla gmin i dostawców wody?
Nowelizacja rozszerza obowiązki samorządów i przedsiębiorstw wodociągowych. Gminy mają identyfikować osoby pozbawione lub ograniczone w dostępie do wody pitnej oraz podejmować działania zapewniające im dostęp. Dostawcy wody muszą prowadzić regularny monitoring jakości, oceny ryzyka obejmujące pobór i dystrybucję oraz udostępniać bardziej szczegółowe informacje o jakości i parametrach wody. Do zadań instytucji centralnych należą oceny strat w systemach wodociągowych oraz przygotowanie planów ograniczających marnotrawstwo wody.
Kara administracyjna za naruszenia wynosi od 100 do 10 000 zł.
