Sobota, 14 listopada Imieniny: Emil, Jolanta, Laurenty
Kontakt
Teraz Sobota, 14 listopada 2026
Przewodnik

Państwowe Muzeum Archeologiczne w Warszawie — kiedy powstało

• Aleksandra Nowicka • 3 min czytania

Państwowe Muzeum Archeologiczne
Fot. Adrian Grycuk · „Arsenał Królewski w Warszawie 03” · licencja CC BY-SA 3.0 pl · Wikimedia Commons Zmieniona wersja dostępna na tej samej licencji. · zdjęcie przeskalowane, kadr dopasowany do formatu strony.

Państwowe Muzeum Archeologiczne w Warszawie to narodowa instytucja kultury zajmująca się badaniem i prezentacją przeszłości. Od 1958 muzeum ma siedzibę w historycznym budynku Arsenału Królewskiego.

Państwowe Muzeum Archeologiczne w Warszawie gromadzi i opracowuje zabytki archeologiczne oraz prowadzi badania nad prehistorią ziem polskich. Instytucja powstała na bazie wcześniejszych struktur konserwatorskich i od kilku dekad mieści się w budynku Arsenału, co wyróżnia je wśród warszawskich placówek muzealnych.

Jak i kiedy muzeum zostało utworzone?

Początki instytucji sięgają działań konserwatorskich z początku XX wieku. W 1923 muzeum zostało powołane na podstawie Reskryptu Organizacyjnego wydanego przez Ministerstwo Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego. W 1928 rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej nadało mu status państwowego zakładu naukowo-badawczego z określonym statutem i zadaniami badawczymi oraz konserwatorskimi.

W pierwszych latach kolekcję organizował Roman Jakimowicz. Do 1938 w zespole naukowym pracowało kilku badaczy, m.in. Stefan Krukowski i Konrad Jażdżewski. W okresie międzywojennym muzeum pełniło rolę centrum ochrony zabytków archeologicznych i przyjęło zbiory z kilku wcześniejszych kolekcji i muzeów.

Co zmieniło się po II wojnie światowej?

Po 1945 do zbiorów dołączono eksponaty z Muzeum Archeologicznego Warszawskiego Towarzystwa Naukowego oraz materiały z wykopalisk w Biskupinie. W 1956 Muzeum w Biskupinie stało się oddziałem PMA. W 1958 główna siedziba została przeniesiona do Arsenału Królewskiego przy ul. Długiej, a w 1964 powstał ośrodek magazynowo-studyjny w Rybnie koło Sochaczewa.

W związku z programem modernizacyjnym od 2018 zawieszono wszystkie wystawy i działalność Biblioteki Naukowej w budynku Arsenału. Prace remontowe zaplanowano na lata 2019–2025, a muzeum przygotowuje projekt nowej wystawy stałej.

Jaką działalność prowadzi muzeum?

Muzeum organizuje wykopaliska w różnych częściach Polski oraz opracowuje i publikuje wyniki badań własnych i realizowanych wspólnie z innymi instytucjami. Instytucja prowadzi lekcje muzealne, projekcje filmowe oraz pokazy dawnych technik w formie archeologii żywej. Od 1995 PMA współpracuje z Uniwersytetem Warszawskim przy organizacji festynów archeologicznych w Biskupinie.

PMA wydaje periodyki naukowe; od 1929 ukazują się "Wiadomości Archeologiczne", a od 1951 "Materiały Starożytne i Wczesnośredniowieczne".

Jak muzeum jest zorganizowane?

Muzeum posiada rozbudowaną strukturę merytoryczną obejmującą zarówno działy chronologiczne, jak i pracownie specjalistyczne. Działalność magazynowo-studyjna jest prowadzona także w Rybnie, co służy przechowywaniu i opracowaniu zbiorów.

W muzeum działają między innymi następujące jednostki:

  • Dział Epoki Paleolitu i Mezolitu
  • Dział Epoki Neolitu
  • Dział Epoki Brązu i Wczesnej Epoki Żelaza
  • Dział Epoki Żelaza
  • Dział Archeologii Bałtów
  • Dział Wczesnego Średniowiecza i Archeologii Czasów Nowożytnych
  • Gabinet Numizmatyczny
  • Pracownia Antropologiczna
  • Pracownia Archeologicznych Badań Ratowniczych
  • Zespół Zarządzania Informacją Muzealną i Pracownia Dokumentacji Naukowej

Informacje praktyczne

  • Adres: Arsenał, Długa 52, 00-241 Warszawa — wyznacz trasę w Google Maps
  • Godziny otwarcia: nd 11:30–19:00, wt–śr, pt 9:00–16:00, cz 10:00–18:00, sob 10:30–18:00
  • Telefon: +48225044800
  • Strona internetowa: pma.pl
  • Ocena w Mapach Google: 4,1 (393 opinie)

Najczęstsze pytania

Jakie muzeum warto zobaczyć w Warszawie?
Państwowe Muzeum Archeologiczne to narodowa instytucja zajmująca się badaniami i gromadzeniem zabytków prehistorycznych i średniowiecznych. Od 1958 jego główna siedziba znajduje się w historycznym budynku Arsenału Królewskiego, a placówka prowadzi wystawy, lekcje muzealne i pokazy dawnych technik.
Kiedy otwarto muzeum archeologiczne w Warszawie?
Instytucję powołano w 1923 na podstawie Reskryptu Organizacyjnego. W 1928 rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej nadało muzeum status państwowego zakładu naukowo-badawczego. Od 1958 muzeum ma siedzibę w budynku Arsenału.
Kto jest dyrektorem muzeum archeologicznego w Warszawie?
W dostępnych informacjach nie podano nazwiska aktualnego dyrektora. W pierwszych latach organizacją kolekcji zajmował się Roman Jakimowicz.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Aleksandra Nowicka

Nazywam się Aleksandra Nowicka i w redakcji warszawiaki.com.pl odpowiadam za dział Przewodnik. Opisuję miejsca warte odwiedzenia w Warszawie i w okolicy — zabytki, muzea, szlaki, parki i punkty widokowe, razem z praktycznymi wskazówkami dla odwiedzających.

Czytaj również