Najgłębszy basen na świecie – gdzie się znajduje i ile ma metrów?

Najgłębszy basen do nurkowania na świecie mieści się w Dubaju i sięga 60,02 metra głębokości. Od lipca 2021 roku obiekt ten niezmiennie dzierży palmę pierwszeństwa, wyprzedzając o przeszło 15 metrów polski basen Deepspot w Mszczonowie. W dalszej części artykułu poznasz szczegółowe parametry obu aren i dowiesz się, co kryją w swoich odmętach.

Gdzie znajduje się najgłębszy basen świata?

Od połowy 2021 roku tytuł najgłębszego basenu planety należy do kompleksu Deep Dive Dubai, zlokalizowanego w dzielnicy Nad Al Sheba w Zjednoczonych Emiratach Arabskich. Oficjalne otwarcie nastąpiło 28 lipca, a już kilka tygodni wcześniej eksperci z Guinness World Records zatwierdzili rekordową wartość. Tym samym Dubaj dołożył kolejny obiekt do długiej listy swoich konstrukcyjnych rekordów, zastępując na szczycie polski akwen uruchomiony pod koniec 2020 roku.

Budowla ma powierzchnię około 1500 metrów kwadratowych i formę ogromnej ostrygi – to świadome nawiązanie do historii emiratu, który przed erą ropy naftowej słynął z poławiaczy pereł. W jej wnętrzu mieści się pionowy szyb o głębokości przekraczającej 60 metrów, dokładnie 60,02 m, wypełniony 14 milionami litrów słodkiej wody, czyli równowartością sześciu basenów olimpijskich.

Nowopowstały basen w dzielnicy Nad Al Sheba jest co najmniej czterokrotnie głębszy niż jakikolwiek inny basen nurkowy na kuli ziemskiej.

Co czyni dubajski kompleks wyjątkowym?

Projektanci obiektu postawili na motyw zatopionego miasta, które nurkowie mogą swobodnie eksplorować na różnych poziomach. Pod taflą rozmieszczono opuszczone apartamenty, garaż, uliczki i budki telefoniczne, a także podwodną salę gier, gdzie dostępne są stół bilardowy, szachy czy piłkarzyki. Te starannie odwzorowane elementy odróżniają dubajską lokalizację od wielu typowych basenów treningowych i nadają każdemu zejściu wymiar przygodowy.

Kolejnym wyróżnikiem jest zaawansowany system monitorowania bezpieczeństwa. Przestrzeń otacza 56 kamer podwodnych, a na miejscu działa komora hiperbaryczna zdolna pomieścić jednocześnie 12 osób. Całość uzupełniają rozbudowane instalacje oświetleniowe i nagłośnieniowe, które w połączeniu z utrzymywaną na poziomie 30 stopni Celsjusza temperaturą gwarantują stabilne, komfortowe warunki przez cały rok.

Nad czystością krystalicznej toni pracuje jeden z największych systemów filtrujących w regionie – woda krąży w obiegu co sześć godzin, przechodząc przez krzemionkowe skały wulkaniczne, technologię opracowaną przez NASA oraz promieniowanie UV.

Dostępność i oferta szkoleniowa

Kompleks oferuje kursy freedivingu i scuba divingu przeznaczone zarówno dla kandydatów bez doświadczenia, jak i certyfikowanych specjalistów. Od podstawowych lekcji wprowadzających po zaawansowane programy kończące się uzyskaniem uznawanych na całym świecie uprawnień – oferta odpowiada na potrzeby bardzo różnych grup wiekowych i poziomów zaawansowania. Instruktorzy o międzynarodowym dorobku dbają o dostosowanie tempa zajęć do każdego uczestnika.

Tuż po otwarciu basen funkcjonował w formule „tylko za zaproszeniem”, a od 29 lipca 2021 roku jest ogólnodostępny. Osoby towarzyszące, które nie zamierzają zanurzać się pod wodę, mogą obserwować nurków przez wielkoformatowe okna widokowe w restauracji oraz z poziomów przeznaczonych dla gości niepływających.

Jakie parametry ma najgłębszy basen w Polsce?

Chociaż to Dubaj dzierży obecnie rekord globu, Polska nadal jest właścicielem najgłębszego akwenu nurkowego w Europie. Centrum Deepspot, mieszczące się w Mszczonowie nieopodal Warszawy, otwarto 21 listopada 2020 roku. Już w dniu inauguracji pobiło ono rezultat włoskiego Y-40 Deep Joy (42 metry), ustanawiając własny – 45 metrów i 45 centymetrów – który przez kilka miesięcy pozostawał niepobitym osiągnięciem światowym.

Basen gromadzi 8000 metrów sześciennych wyjątkowo przejrzystej wody, której temperatura – bez względu na głębokość – oscyluje pomiędzy 32 a 34 stopniami Celsjusza. Dzięki wyrównanej termice w całym słupie wody nie tworzy się zjawisko termokliny, co odróżnia mszczonowski akwen od wielu naturalnych łowisk nurkowych.

Ściany Larsena zastosowane w 50-metrowej niecce basenu muszą wytrzymywać napór sięgający 50 ton, wywołany ogromnym ciśnieniem panującym na ponad czterdziestometrowej głębokości.

Podwodne atrakcje w Mszczonowie

Architekci basenu przygotowali szereg niespodzianek, które symulują warunki znane z eksploracji otwartych akwenów. Na dnie spoczywa wrak łodzi, a w konstrukcji wydrążono rozległe jaskinie i podwodne tunele, umożliwiające zwiedzanie na kilku poziomach trudności. Specjalna winda dedykowana freediverom ułatwia realizację kontrolowanych zejść na wstrzymanym oddechu, a zarazem dodaje nowy wymiar treningowy.

Dla osób, które nie mają jeszcze certyfikatów ani doświadczenia, stworzono podwodny tunel widokowy. Daje on możliwość obserwowania płetwonurków i freediverów w ich naturalnym, basenowym środowisku – bez konieczności zanurzania nawet palca w wodzie. Na terenie obiektu funkcjonuje także restauracja, kilkuosobowy podwodny hotel oraz sale konferencyjne.

Scuba diving czy freediving – co lepiej sprawdza się na ekstremalnych głębokościach?

Oba warianty nurkowania można realizować zarówno w Mszczonowie, jak i w Dubaju, jednak wymagania oraz doznania znacząco się od siebie różnią. Scuba diving opiera się na oddychaniu mieszanką oddechową z butli i pozwala na dłuższy pobyt na dużych głębokościach. Freeding zaś polega na zanurzeniu na wstrzymanym oddechu i wymaga mistrzowskiej kontroli fizjologii oraz psychiki.

Dzięki stabilnej temperaturze obu basenów organizm nie traci energii na termoregulację, a przejrzystość sztucznego zbiornika eliminuje stres związany z ograniczoną widocznością. W efekcie kursanci szybciej nabywają prawidłowe nawyki oddechowe i technikę wyrównywania ciśnienia, co bezpośrednio przekłada się na bezpieczeństwo podczas późniejszych wypraw w jeziorach czy morzach.

Wśród zaawansowanych adeptów dyscypliny mówi się o tak zwanej narkozie azotowej – zjawisku wywołanym wysokim ciśnieniem parcjalnym azotu, które przy zejściach powyżej 30 metrów może wywoływać euforyczny stan przypominający efekt lekkiego środka odurzającego. Jacques-Yves Cousteau nazwał je „ekstazą głębin”, a Amerykanie „efektem Martini”. Bez względu na nazwę, zjawisko to wymaga pełnej świadomości, dlatego tak istotna jest asekuracja partnera i stopniowe zwiększanie głębokości pod okiem instruktora.

Kiedy po nurkowaniu unikać wysokości?

Specyfika obu lokalizacji narzuca pewną regułę bezpieczeństwa, o której przypominają eksperci. Po wyjściu z akwenu, gdzie organizm poddawany był podwyższonemu ciśnieniu, należy odczekać od 18 do 24 godzin zanim znajdziesz się na wysokości przekraczającej 300 metrów nad poziomem morza. Zlekceważenie tego zalecenia może skutkować objawami choroby dekompresyjnej.

Ta wskazówka okazuje się szczególnie zaskakująca w kontekście Dubaju – dosłownie kilka kilometrów od rekordowego basenu stoi Burdż Chalifa, najwyższy budynek globu o wysokości całkowitej 828 metrów (621,3 m do poziomu dachu). Planując harmonogram zwiedzania, warto zatem odwiedzić drapacz chmur przed zaplanowanym nurkowaniem, a nie zaraz po nim.

Porównanie dwóch gigantów

Podobieństw i różnic jest na tyle dużo, że najłatwiej zestawić je w formie uporządkowanej tabeli. Poniższe zestawienie uwzględnia parametry, które wpływają na wybór obiektu przez osoby stawiające pierwsze kroki w nurkowaniu, jak i przez zaawansowanych zawodników poszukujących nowych wyzwań.

Systemy filtracji i bezpieczeństwo

Dubajski gigant wyróżnia się trzypoziomowym oczyszczaniem – oprócz promieniowania UV i skał wulkanicznych wykorzystuje się tam także technologię zapożyczoną z programu kosmicznego Stanów Zjednoczonych. W Polsce woda również cechuje się krystaliczną przejrzystością, jednak priorytetem projektowym była przede wszystkim stała temperatura w całym przekroju pionowym i wyeliminowanie termokliny.

Oba ośrodki zapewniają wsparcie profesjonalnej kadry, przy czym Deepspot już od ósmego roku życia przyjmuje dzieci na podstawowe próbne zanurzenia. W Dubaju natomiast zbudowano jedną z najnowocześniejszych komór hiperbarycznych regionu, co dodatkowo podnosi poziom ochrony nurków eksplorujących sześćdziesięciometrową toń. Liczba kamer monitorujących w obu przypadkach sprawia, że każdy metr przestrzeni znajduje się pod ciągłą obserwacją.

Ile kosztują pierwsze zanurzenia?

Choć cenniki w obu miejscach podlegają wahaniom sezonowym i kursowym, można wskazać orientacyjne widełki. W podwarszawskim Deepspocie za podstawowy program wprowadzający – Pierwsze Nurkowanie Scuba – zapłacisz od 339 złotych za półtoragodzinną sesję obejmującą zajęcia teoretyczne i zejście do pięciu metrów. Certyfikowani płetwonurkowie mogą skorzystać z wejść jednorazowych już od 189 złotych za osobę.

Pełny kurs Scuba Diver, który kończy się uprawnieniami do samodzielnego nurkowania z partnerem, oscyluje wokół kwoty 2399 złotych. Z kolei w Dubaju ceny pakietów uzależnione są od zakresu eksploracji podwodnego miasta i wynajmu sprzętu, dlatego zawsze przed rezerwacją trzeba sprawdzić aktualną ofertę na oficjalnej stronie obiektu.

Odrębną kategorię stanowi freediving. Jednorazowa wejściówka dla posiadaczy certyfikatu w polskim centrum kosztuje od 189 złotych za godzinę, natomiast kurs uprawniający do zejść na 20 metrów to wydatek rzędu 1999 złotych. Organizowane są również specjalistyczne warsztaty z technik wyrównywania ciśnienia Frenzlem i Mouthfillem (około 999 złotych), prowadzone przez utytułowanych zawodników, w tym rekordzistkę Polski.

Jak przygotować się do pierwszego nurkowania?

Nie trzeba być wyczynowym pływakiem, aby po raz pierwszy zejść pod taflę w asyście instruktora – większość uczestników programów próbnych decyduje się na nie, mając podstawowe obycie z wodą. Największy wysiłek w tradycyjnym pływaniu polega na utrzymaniu głowy nad powierzchnią, natomiast podczas scuba divingu swobodnie oddychamy z automatu, co minimalizuje zmęczenie.

Profesjonaliści radzą jednak, by przed wizytą na basenie treningowym popływać trochę w masce, rurce i płetwach – nawet płytki snorkeling na wakacjach znad Morza Śródziemnego oswoi przyszłego kursanta z nietypowym sprzętem i oddechem. Istotny jest też kwestionariusz zdrowotny wypełniany przed nurkowaniem. Przeciwwskazaniem czasowym bywają stany zapalne organizmu lub niekontrolowane choroby przewlekłe, a trwałej dyskwalifikacji nie powoduje już większość schorzeń poddawanych regularnej kontroli lekarskiej.