We wtorek 3 listopada 2026 roku w Pałacu Prezydenckim w Warszawie odbyło się posiedzenie Rady Bezpieczeństwa Narodowego poświęcone sprawom bezpieczeństwa wewnętrznego i zewnętrznego. W rozmowach brał udział prezydent Karol Nawrocki oraz przedstawiciele jego otoczenia, którzy na bieżąco odpowiadali na pytania dziennikarzy. Tematem rozmów była także możliwość wprowadzenia stanu wyjątkowego w Polsce.
Co powiedzieli przedstawiciele prezydenta?
Szef Biura Bezpieczeństwa Narodowego, Bartosz Grodecki, podkreślał znaczenie oceny sytuacji przez głowę państwa przy rozważaniu środków nadzwyczajnych. Prezydencki minister Marcin Przydacz wskazał, że stosowanie przepisów prawa przez rząd ma wpływ na możliwość użycia instrumentu stanu wyjątkowego. Prezydent Karol Nawrocki zwracał uwagę na związek bezpieczeństwa wewnętrznego z zadaniami zewnętrznymi państwa i krytykował działania rządu w kontekście sporu wokół Trybunału Konstytucyjnego. Wypowiedzi te nie stanowiły formalnego uruchomienia procedury wprowadzenia stanu wyjątkowego.
Kto formalnie decyduje o wprowadzeniu stanu wyjątkowego?
Konstytucja przewiduje, że wprowadzenie stanu wyjątkowego wymaga wniosku Rady Ministrów. Dopiero na podstawie takiego wniosku Prezydent może wydać rozporządzenie w sprawie wprowadzenia stanu. Instrument ten można stosować wyłącznie w sytuacji szczególnego zagrożenia ustroju, bezpieczeństwa obywateli lub porządku publicznego, gdy zwykłe środki konstytucyjne okazują się niewystarczające. Sam konflikt polityczny nie jest wystarczającym powodem do ogłoszenia stanu wyjątkowego.
Jak długo może trwać i kto nadzoruje?
Stan wyjątkowy może trwać maksymalnie 90 dni. Przewidziana jest możliwość jednokrotnego przedłużenia, lecz tylko za zgodą Sejmu i nie dłużej niż o 60 dni. Prezydent musi przedstawić Sejmowi rozporządzenie o wprowadzeniu stanu wyjątkowego w ciągu 48 godzin od jego podpisania. Sejm ma prawo uchylić takie rozporządzenie, jeżeli zostaną spełnione konstytucyjne warunki głosowania.
Jakie są praktyczne konsekwencje i przykłady?
W praktyce wprowadzenie stanu wyjątkowego bywa powiązane z ograniczeniami dostępu mediów i zakazami organizacji imprez na objętych strefą obszarach. W przeszłości Sejm wyraził zgodę na przedłużenie stanu wyjątkowego przy granicy z Białorusią, co wiązało się z ograniczeniami wstępu na teren objęty stanem oraz odwołaniem niektórych wydarzeń kulturalnych. Wprowadzenie stanu wiąże się także z dodatkowymi uprawnieniami służb oraz z wymogiem zachowania proporcjonalności wobec skali zagrożenia.
Na podstawie informacji przekazanych po posiedzeniu Rady Bezpieczeństwa Narodowego nie zgłoszono wniosku Rady Ministrów o wprowadzenie stanu wyjątkowego.