Park Ujazdowski to zabytkowy zespół zieleni w centralnej części Warszawy. Położony jest między ulicą Piękną a placem Na Rozdrożu przy Alejach Ujazdowskich. Na terenie parku znajdują się elementy małej architektury i kilka rzeźb o znaczeniu historycznym; przestrzeń otacza ogrodzenie, a park jest zamykany na noc.
Jak powstał Park Ujazdowski?
W XIX wieku teren, na którym dziś leży park, był niezabudowany i rzadko zadrzewiony. Służył do organizowania zabaw ludowych, jako plac ćwiczeń i miejsce rewii wojskowych. Odbywały się tam też wystawy — w 1876 roku wystawa rolnicza, a w 1887 roku wystawa higieniczna. Część nieruchomości przeznaczono na cele inne niż wystawowe: część wschodnia trafiła do Szpitala Ujazdowskiego, a obszar przy placu Na Rozdrożu przeznaczono pod budowę cerkwi św. Michała Archanioła.
Park urządzono w latach 1893–1896 z inicjatywy Komitetu Plantacyjnego. Autorem projektu był Franciszek Szanior. Założenie miało charakter krajobrazowy. W parku powstał staw o powierzchni 0,4 ha, zaprojektowany przez Willliama Heerleina Lindleya, z wodą spływającą po granitowych skałach oraz sztucznie uformowanymi wzniesieniami. Przy budowie mostka po raz pierwszy na terenie Królestwa Polskiego zastosowano betonowe przęsło. Początkowo park nie był ogrodzony.
W XX wieku park odgrywał różne role w życiu miasta. W 1913 roku rosyjski prezydent miasta Aleksander Miller obronił północno-zachodni narożnik przed planowaną zabudową. We wrześniu 1939 roku park był miejscem pochówków osób poległych podczas obrony Warszawy. W okresie okupacji nadano mu niemiecką nazwę Alleepark, a wiosną 1944 roku zakazano wstępu dla ludności polskiej. W kwietniu 1945, po oczyszczeniu z min, park przekazano do użytku mieszkańców. Układ przestrzenny parku zachował się zasadniczo niezmieniony, z wyjątkiem północno‑wschodniego narożnika zabudowanego budynkiem Desa Unicum. Park wpisano do rejestru zabytków w 1965, a rewaloryzację zakończono w 2002.
Co można zobaczyć w Parku Ujazdowskim?
W parku znajdują się między innymi następujące obiekty:
- Staw Ujazdowski zaprojektowany przez Williama Heerleina Lindleya
- Rzeźba "Gladiator" autorstwa Piusa Welońskiego (ofiarowana przez Emanuela Bułhaka)
- Rzeźba "Ewa" Edwarda Wittiga z 1911 roku
- Rzeźba "Perseusz" Theodora Gruyere’a z przełomu XIX i XX wieku
- Pomnik Ignacego Jana Paderewskiego
- Kamień upamiętniający Stanisława Jachowicza (1930)
- Zabytkowa waga osobowa wyprodukowana w 1898 roku, ustawiona w parku w 1912
- Pastorał parkowy z 1913 roku (historyczny pastorał znajduje się przy zachodnim przyczółku mostku Lindleya)
- Plac zabaw dla dzieci
Na terenie parku rosną trzy drzewa wpisane do rejestru pomników przyrody: orzech czarny, klon pospolity odmiany Schwedlera oraz dąb szypułkowy. Powierzchnia parku podawana jest na 5,7 ha, choć inne źródło podaje 5,3 ha.
Informacje praktyczne o parku
Park jest ogrodzony i zamykany na noc. Fragment północno‑wschodni został zabudowany budynkiem Desa Unicum; pozostała część zachowała historyczny układ. W XIX i XX wieku teren służył różnym funkcjom miejskim — od wystaw i ćwiczeń wojskowych po miejsce pochówków w trakcie obrony miasta.
Informacje praktyczne
- Adres: Al. Ujazdowskie 6, 00-001 Warszawa — wyznacz trasę w Google Maps
- Godziny otwarcia: pn–nd 6:00–22:00
- Strona internetowa: zzw.waw.pl
- Ocena w Mapach Google: 4,7 (8 557 opinii)
