Park Skaryszewski powstał na terenie dawnego pastwiska miejskiego i znajduje się na tarasie zalewowym Wisły, na obszarze który dawniej leżał poza granicami miasta. Granice parku wyznaczają aleje i linia brzegowa Jeziora Kamionkowskiego; od wschodu łączy się z Kamionkowskimi Błoniami Elektrycznymi, tworząc jedną z większych enklaw zieleni w Warszawie. Projekt urządzenia parku utrzymano w stylu angielskim, a prace przygotowawcze i wykonawcze trwały do 1922 roku.
Jak powstał Park Skaryszewski?
Park zaprojektował Franciszek Szanior, a nadzorował wykonanie Edward Ciszkiewicz. Założenie powstało na terenie osady Kamion i zostało zaprojektowane jako wielkomiejski ośrodek rekreacyjny z rozbudowaną siecią alei dostosowaną do ruchu konnego. W 1928 park powiększono w kierunku północnym i wschodnim.
W 1926 otwarto ogród różany oraz ogród daliowy zaprojektowane przez Leona Danielewicza. Nazwa parku wywodzi się od pastwiska miejskiego i związków z pobliskim miastem Skaryszew; w 1929 nadano mu imię Ignacego Jana Paderewskiego. W czasie okupacji park nosił niemiecką nazwę Ostpark, a po wojnie imię Paderewskiego zostało usunięte z powodów politycznych.
Co widać na terenie parku?
Park zawiera cztery zaprojektowane sztuczne zbiorniki wodne, do których należą m.in. Stawy Kacze i Staw na Kosku. W założeniu pojawiły się nasypane wzgórza, sztuczny wodospad oraz rozarium. Na osi głównej alei stoi popiersie Ignacego Jana Paderewskiego.
Na terenie parku znajdują się też obiekty i rzeźby, wśród nich m.in.:
- rzeźba „Rytm” Henryka Kuny (1929),
- „Tancerka” Stanisława Jackowskiego (1927),
- „Kąpiąca się” Olgi Niewskiej (1929),
- pomnik Edwarda M. House’a (rekonstrukcja 1992) oraz płyty pamięci i kamienie pamiątkowe związane z II wojną światową i powstaniem warszawskim.
Na osi alei głównej znajdowała się niegdyś muszla koncertowa, która jest administrowana przez Centrum Promocji Kultury. W parku funkcjonuje stadion, którego początki sięgają 1917; od 1927 stadion mógł mieścić publiczność, a obecnie obiekt użytkowany jest przez klub sportowy Drukarz. W budynku dawnego szaletu działa kawiarnia, obecna od lat 90. XX wieku z przerwą w latach 2020–2024.
Przyroda parku
Park Skaryszewski charakteryzuje się bogatą roślinnością — występuje w nim około 280 gatunków drzew i krzewów. Za ten aspekt uznaje się park za przykład miejskiej ostoi bioróżnorodności. W 2009 park zdobył tytuł Najpiękniejszego Parku w Polsce i zajął trzecie miejsce w konkursie na Najpiękniejszy Park w Europie.
W 2006 w parku pojawiły się bobry; ich obecność doprowadziła do znacznych uszkodzeń i w 2008 konieczne stało się zabezpieczenie drzew oraz wywiezienie zwierząt do ZOO. W 2015 opublikowano raport Przyroda Parku Skaryszewskiego, koordynowany przez Macieja Luniaka; z raportu korzystają mieszkańcy działający na rzecz zachowania parkowej funkcji terenu.
Zmiany, zarządzanie i remonty
Po 1945 roku zlikwidowano ogrodzenie parku, niektóre alejki pokryto asfaltem, ustawiono betonowe latarnie, a wzdłuż alei Waszyngtona poprowadzono naziemną rurę ciepłowniczą. W 1973 park wpisano do rejestru zabytków.
W 2017 prawo użytkowania wieczystego do fragmentu parku zostało sprzedane, co wywołało sprzeciw radnych i zainteresowanie Centralnego Biura Antykorupcyjnego. Do 1 lipca 2017 administratorem parku był Zarząd Oczyszczania Miasta; od tej daty opiekę przejął Zarząd Zieleni m.st. Warszawy. W 2018 przedstawiono plany remontu obejmujące oświetlenie i przebudowę alei, przeprowadzono konsultacje społeczne, a w październiku 2018 rozebrano stojący na osi głównej pomnik Wdzięczności Żołnierzom Armii Radzieckiej. W lipcu 2024 zakończono prace remontowe obejmujące m.in. przywrócenie pierwotnego kształtu głównej alei oraz wymianę latarń.
Informacje praktyczne
- Adres: al. Jerzego Waszyngtona, 00-999 Warszawa — wyznacz trasę w Google Maps
- Strona internetowa: zzw.waw.pl
- Ocena w Mapach Google: 4,7 (16 058 opinii)
